દિલ્હીમાં બહારના રાજ્યોનાં જૂનાં વાહનોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ યથાવત્: હાઈકોર્ટે સ્ટે ન આપ્યો

TSP News Desk | નવી દિલ્હી | 03 નવેમ્બર 2026
દિલ્હીમાં વધતા હવાપ્રદૂષણને ધ્યાનમાં રાખીને બહારના રાજ્યોમાં નોંધાયેલા જૂના વાહનોના પ્રવેશ પર લાગુ કરાયેલા પ્રતિબંધ અંગે દિલ્હી હાઈકોર્ટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો છે. સોમવાર, 2 નવેમ્બર 2026ના રોજ કોર્ટે સરકારના આદેશ પર તાત્કાલિક રોક લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. પરિણામે BS-VI ઉત્સર્જન ધોરણનું પાલન ન કરતા અને દિલ્હી બહાર નોંધાયેલા સંબંધિત વાહનો માટેનો પ્રવેશ પ્રતિબંધ હાલ યથાવત્ રહેશે.
દિલ્હી સરકારના શિયાળુ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પગલાં અંતર્ગત આ પ્રતિબંધ 1 નવેમ્બર 2026થી 31 જાન્યુઆરી 2027 સુધી અમલમાં છે. આ નિયમ મુખ્યત્વે દિલ્હી બહાર નોંધાયેલા BS-VI ધોરણથી જૂના પેટ્રોલ અને ડીઝલ વાહનોને લાગુ પડે છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર BS-VI અનુરૂપ વાહનો, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને CNG વાહનોને આ પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. તેથી ગુજરાતના નંબરવાળું વાહન લઈને દિલ્હી જનારોએ પણ તેના ઉત્સર્જન ધોરણની ચકાસણી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પ્રતિબંધને પડકારતી અરજી હરિયાણાના ફરીદાબાદના વકીલ ગુરમુખ દાસ કોહલીએ દાખલ કરી હતી. અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે સમાન ઉત્સર્જન ધોરણ ધરાવતા બે વાહનો સાથે તેમની નોંધણી કયા રાજ્યમાં થઈ છે તેના આધારે અલગ વ્યવહાર કરવામાં આવે છે. અરજદારના મતે દિલ્હીનું BS-IV વાહન શહેરમાં ફરી શકે, પરંતુ હરિયાણાનું સમાન BS-IV વાહન પ્રવેશી ન શકે, તે પ્રશ્ન ઊભો કરે છે.
કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ નીતિન વાસુદેવ સાંબ્રે અને ન્યાયમૂર્તિ સંજય શર્માની ખંડપીઠે આ તબક્કે વચગાળાની રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. જોકે કોર્ટે અરજીમાં ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓ પર સંબંધિત સત્તાવાળાઓનો જવાબ માગ્યો છે. આ મામલાની આગળની સુનાવણી 27 નવેમ્બર 2026ના રોજ થવાની છે. એટલે પ્રતિબંધની કાયદેસરતા અંગે અંતિમ ચુકાદો આવ્યો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
પ્રતિબંધના અમલ માટે દિલ્હી સાથે જોડાયેલા આંતરરાજ્ય માર્ગો પર વાહનોની ચકાસણી વધારવામાં આવી છે. દિલ્હી–ગુરુગ્રામ, દિલ્હી–નોઇડા અને ગાઝિયાબાદ તરફના કેટલાક પ્રવેશમાર્ગો પર તપાસને કારણે લાંબી વાહનકતારો અને ટ્રાફિકની સમસ્યા સર્જાઈ હતી. નિયમોની અમલવારી દરમિયાન વાહનના દસ્તાવેજો અને ઉત્સર્જન ધોરણનું પાલન થાય છે કે નહીં તે તપાસવામાં આવી રહ્યું છે.
શિયાળામાં દિલ્હીની હવાની ગુણવત્તા બગડવાની સમસ્યા વારંવાર સામે આવે છે. સરકાર આ પ્રતિબંધને પ્રદૂષણ ઘટાડવાના પગલાં પૈકી એક ગણાવે છે, જ્યારે અરજદારોએ નોંધણીના સ્થળના આધારે ફરક પાડવાની નીતિ પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. અદાલતે આ તબક્કે કોઈ એક પક્ષના તમામ દાવાઓ પર અંતિમ નિર્ણય કર્યો નથી, તેથી આગામી સુનાવણીનું મહત્વ વધ્યું છે.
દિલ્હીનો પ્રવાસ કરનારા વાહનચાલકોએ રવાના થતાં પહેલાં પોતાના વાહનના રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટમાં દર્શાવેલા BS ઉત્સર્જન ધોરણ અને માન્ય PUC સહિતના દસ્તાવેજોની તપાસ કરવી જોઈએ. ખાસ કરીને અન્ય રાજ્યમાં નોંધાયેલા જૂના પેટ્રોલ અથવા ડીઝલ વાહનનો ઉપયોગ કરતા લોકોએ નવીનતમ સત્તાવાર ટ્રાફિક સૂચનાઓ તપાસવી જરૂરી છે. આ પ્રતિબંધ દિલ્હીમાં પ્રવેશ માટે છે; ગુજરાતના રસ્તાઓ પર આ જ નિયમ લાગુ થયો છે એવો અર્થ કરવો નહીં.

